FILIPINO: Bokabolaryo

A.

baybayin           bundok           burol               dantaon   

kasaysayan      kongreso        karagatan       kalayaan

pamahalaan      nasyon           likas-yaman    

 

_____1. Ang mga pangyayari noong nakaraan (history).

 

_____2. Pagiging malaya (freedom).

 

_____3. Gilid o pampang ng dagat (shore or coastline).

 

_____4. Isang bansa o ang mga mamamayan nito (nation).

 

_____5. Mataas na anyong lupa (mountain).

 

_____6. Isang daang taon (century).

 

_____7. Anyong lupa na mas mababa sa bundok (hill).

 

_____8. Isang sistema ng pamamahala (government).

 

_____9. Ang sangay ng gobyerno na gumagawa ng batas (congress).

 

_____10. Mga yamang mula sa kalikasan, tulad ng bundok at karagatan

              (natural resources).

 

B.

kapatagan      alikabok        bulaklak            pagsabog ng bulkan

karagatan       lupa               yumayabong    puno

  

_____1. Maliit na dumi na lumulutang sa hangin (dust).

 

_____2. Bahagi ng halaman na may kulay (flower).

 

_____3. Malawak na bahagi ng tubig-alat (ocean).

 

_____4. Malawak na lupa na patag at mababa (plain).

 

_____5. Ang ibabaw ng mundo (earth/soil).

 

_____6. Pagputok ng bulkan (volcanic eruption).

 

_____7. Isang mataas na halaman na may katawan at sanga (tree).

 

_____8. Lumalaki o umuunlad nang maayos (to flourish or thrive).

 

C.

magsanib      gumalaw        maglathala         magnilay-nilay

tumikhim       umilag            makakita   

 

_____1. Kumilos o gumalaw mula sa kinatatayuan (to move).

 

_____2. Maglimbag o mag-imprenta (to publish).

 

_____3. Mag-isip-isip nang malalim (to meditate or ponder).

 

_____4. Magsama-sama (to unite or join forces).

 

_____5. Tingnan o makita (to see).

 

_____6. Umubo-ubo nang bahagya (to clear the throat).

 

_____7. Umiwas o lumayo (to dodge or avoid).

 

D.

tahimik          mabait         matapang         katapatan

mabagal        payak          wagas               masipag   

 

_____1. Ang pagiging totoo (honesty).

 

_____2. May magandang ugali (kind).

 

_____3. Marahang gumalaw (slow).

 

_____4. Masikap at matiyaga (diligent).

 

_____5. Walang takot (brave).

 

_____6. Simple; hindi magarbo (simple).

 

_____7. Walang ingay (quiet).

 

_____8. Tunay o dalisay (genuine or pure).

 

E.

nagsusunog ng kilay       bukas-palad         magkibit-balikat       maluwag ang turnilyo      walang kaabog-abot     balat-sibuyas

 

_____1. Madaling masaktan (onion-skinned; sensitive).

 

_____2. Matulungin o mapagbigay (generous).

 

_____3. Magwalang-kibo o hindi pinansin (to shrug one's shoulders).

 

_____4. Hindi matino o sira ang pag-iisip (lacking a screw loose; crazy).

 

_____5. Nag-aaral nang mabuti (burning the eyebrows; to study hard).

 

_____6. Bigla-bigla o agad-agad (suddenly).

 

 

FILIPINO IV: Gramatika

 

Pangngalan

 

Ang pangngalan (noun) ay salita o bahagi ng pangungusap na tumutukoy sa ngalan ng tao, bagay, pook o lugar, hayop at pangyayari.

 

tao	bagay	pook / lugar	hayop	pangyayari
Jose	baso	Oton	unggoy	Pasko
karpintero	bahay	parke	langaw	Bagong Taon
doktor	gunting	SM City Iloilo	pagong	pista

 

 

 

Uri ng Pangngalan Ayon sa Tiyak o Di-tiyak na Ngalan

Ang pangngalan ay maaaring uriin batay sa kung ito ay tumutukoy sa tiyak o di-tiyak na ngalan ng tao, hayop, bagay, lugar, o pangyayari. Nahahati ito sa dalawang uri:

 

Pantangi (Proper Noun)

Ang pangngalang pantangi ay tumutukoy sa tiyak na pangalan ng tao, hayop, bagay, lugar, o pangyayari. Ang mga pangngalang ito ay kakaiba o natatangi at karaniwang nagsisimula sa malaking titik upang ipakita ang pagiging espesyal o eksklusibo ng tinutukoy nito.

 

Halimbawa:

Tao: Jose Rizal, Maria Clara

Lugar: Maynila, Pilipinas

Bagay: San Juanico Bridge, Eiffel Tower

Pangyayari: Pista ng Nazareno, Araw ng Kalayaan

 

Pambalana (Common Noun)

Ang pangngalang pambalana ay tumutukoy sa pangkaraniwang ngalan ng tao, hayop, bagay, lugar, o pangyayari. Hindi ito tumutukoy sa isang tiyak o natatanging pangalan. Karaniwang nagsisimula sa maliit na titik, maliban kung ito ay nasa simula ng pangungusap.

 

Halimbawa:

Tao: guro, doktor, bata

Lugar: lungsod, bayan, paaralan

Bagay: libro, mesa, bulaklak

Pangyayari: kasal, pista, pagdiriwang

 

 

Uri ng Pangngalan Ayon sa Katangian

 

Tahasan o Konkreto

Ito ay tumutukoy sa mga pangngalang nahahawakan, nakikita, naaamoy, nalalasahan, o naririnig.

Halimbawa: aso, mesa, guro, puno, ilog.

 

Di-tahasan o Basal

Ito ay mga pangngalang hindi pisikal o hindi nahahawakan. Tumutukoy ito sa mga damdamin, ideya, o katangian.

Halimbawa: pagmamahal, galit, katarungan, kalayaan.

 

Lansakan

Ito ay mga pangngalang tumutukoy sa pangkat o kalipunan ng tao, hayop, bagay, o pangyayari.

Halimbawa: klase, hukbo, pamilya, kawan, gubat.

 

Kasarian ng Pangngalan

Ang pangngalan ay may iba’t ibang kasarian. Ibig sabihin, maaari itong tumukoy sa lalaki, babae, hindi tiyak kung lalaki o babae, at bagay na walang kasarian.

 

Pangngalang Panlalaki

Tumutukoy sa ngalan ng mga lalaking tao at hayop.

Halimbawa: ama, kuya, binata, tandang, batang lalaki

 

Pangngalang Pambabae

Tumutukoy sa ngalan ng mga babaeng tao at hayop.

Halimbawa: ina, ate, dalaga, inahin, batang babae

 

Pangngalang Di-tiyak

Tumutukoy sa ngalan ng tao o hayop na maaaring lalaki o babae.

Halimbawa: guro, doktor, kapatid, kaibigan, mananayaw, bata

 

Pangngalang Walang Kasarian

Tumutukoy sa mga bagay na walang buhay o walang kasariang tinutukoy.

Halimbawa: mesa, upuan, bag, paaralan, papel

 

Bilang ng Pangngalan

Ang pangngalan ay maaaring nasa dalawang bilang:

 

Isahan

Tumutukoy sa iisang tao, hayop, bagay, pook, o pangyayari.

Halimbawa: aklat, lapis, guro, bata

 

Maramihan

Tumutukoy sa mahigit sa isa o maraming tao, hayop, bagay,

pook, o pangyayari.

Karaniwang idinaragdag ang "mga" bago ang pangngalan o kaya’y binabago ang anyo ng salita upang maging maramihan.

Halimbawa: mga aklat, mga lapis, mga guro, mga bata

 

Pagsusulit:

 

Bahagi A – Piliin ang Tamang Sagot

Piliin ang tamang sagot.

 

1. Alin sa mga sumusunod ang pangngalang tahasan/konkreto?

a. kalayaan

b. pag-ibig

c. mesa

d. kasipagan

 

2. Alin ang halimbawa ng pangngalang basal/di-tahasan?

a. aso

b. ilog

c. lungkot

d. guro

 

3. Alin ang tumutukoy sa pangkat o kalipunan?

a. pamilya

b. nanay

c. bata

d. puno

 

4. Ang salitang ate ay anong kasarian ng pangngalan?

a. panlalaki

b. pambabae

c. di-tiyak

d. walang kasarian

 

5. Ang salitang guro ay anong kasarian ng pangngalan?

a. panlalaki

b. pambabae

c. di-tiyak

d. walang kasarian

 

6. Alin sa mga sumusunod ang pangngalang walang kasarian?

a. bata

b. lapis

c. tatay

d. nanay

 

7. Alin ang pangngalang nasa isahan?

a. mga puno

b. kaibigan

c. mesa

d. mga lapis

 

8. Ano ang maramihan ng salitang aklat?

a. mga aklats

b. aklatan

c. aklats

d. mga aklat

 

Bahagi B – Tukuyin

Isulat kung ang salitang may salungguhit ay Tahasan/Konkreto, Basal/Di-tahasan, o Lansakan.

 

1. Ang buong klase ay nagtulungan para sa proyekto.

 

2. Malaki ang naidudulot ng katarungan sa lipunan.

 

3. May bagong aso si Marco.

 

Bahagi C – Kasarian ng Pangngalan

Isulat kung Panlalaki, Pambabae, Di-tiyak, o Walang Kasarian.

 

1. prinsipe – ____________

 

2. kapatid – ____________

 

3. ilaw – ____________

 

Bahagi D – Isahan o Maramihan

Tukuyin kung ang pangngalan ay nasa Isahan o Maramihan.

 

1. mga silya – ____________

 

2. ibon – ____________

 

3. mga bata – ____________

 

Bahagi E – Pagbuo ng Pangungusap

Gumawa ng sariling pangungusap gamit ang bawat uri ng pangngalan:

 

Tahasan/Konkreto – _______________________________________

 

Basal/Di-tahasan – ________________________________________

 

Lansakan – ______________________________________________

 

Kabuuang Puntos: 20